Transport vositalari muhandisligi

2020-yilda “Mexanika va arxitektura qurilishi” fakulteti tarkibida yangi tarkibiy bo‘linma – “Mexanika asoslari va yer usti transport tizimlari” kafedrasi tashkil etildi. Mazkur kafedraning tashkil etilishi zamonaviy transport tizimlari, qishloq xo‘jaligi texnikasi hamda mexanik muhandislik sohalarida yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash zaruratidan kelib chiqdi. Kafedra faoliyati muhandislik ta’limini rivojlantirish, transport vositalari texnologiyalarini o‘rganish va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha ilmiy hamda pedagogik faoliyatni yo‘lga qo‘yishga qaratilgan.

   1970-2019 yillarda kafedraga M.M. Murodov., D.SH.Bazarbaeva., N.S.Bibutov., N.M.Muradov., SH.M.Muradov, X.R.Ro`zievlar mudirlik lavozimida ishlaganlar. 2019 yil avgust oyida kafedra "Mexanika asoslari va ETT" kafedrasi nomi bilan qayta nomlangan va kafedra mudiri lavozimida X.R. Gaffarov faoliyat olib borgan.2021 yil institut ichki strukturasi o`zgarishi munosabati bilan "Mexanika asoslari va ETT" kafedrasi "Mexanika asoslari" va "Transport vositalari muxandisligi" kafedralariga ajratilgan. "Transport vositalari muxandisligi" kafedrasi mudiri lavozimida dots. X.R. Gaffarov faoliyat olib bormoqda.

2021-yildan boshlab kafedra nomi sohaga mos ravishda “Transport vositalari muhandisligi” kafedrasi deb o‘zgartirildi. Nom o‘zgarishi kafedraning ilmiy-pedagogik faoliyatini kengaytirish, transport muhandisligi sohasidagi zamonaviy yo‘nalishlarni qamrab olish hamda ta’lim jarayonini xalqaro talablarga moslashtirish maqsadida amalga oshirildi. Kafedra tashkil etilgan dastlabki davrda unda ikkita ta’lim yo‘nalishi mavjud bo‘lgan, ya’ni:
• 60810100 – Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalashtirish,
• 5310600 – Yer usti transport tizimlari va ularning ekspluatatsiyasi (avtomobil transporti).
Mazkur davrda kafedrada jami 8 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat olib borgan. Ularning tarkibiga 1 nafar dotsent, 2 nafar katta o‘qituvchi, 3 nafar assistent hamda 2 nafar o‘qituvchi-stajyor kirgan. Kafedrada dastlab faqat bakalavriat bosqichi bo‘yicha ta’lim yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, magistratura bosqichi mavjud emas edi. Keyingi yillarda kafedraning ilmiy-pedagogik salohiyati va moddiy-texnik bazasi sezilarli darajada rivojlandi. Natijada ta’lim yo‘nalishlari soni kengaytirilib, bugungi kunda kafedrada bakalavriat bosqichi bo‘yicha 9 ta ta’lim yo‘nalishi va magistratura bosqichi bo‘yicha 3 ta mutaxassislik bo‘yicha yuqori malakali kadrlar tayyorlanmoqda. Hozirgi kunda kafedrada jami 36 nafar professor-o‘qituvchi va xodimlar faoliyat yuritmoqda. Ularning tarkibiga 1 nafar professor, 12 nafar dotsent, 3 nafar katta o‘qituvchi, 7 nafar assistent, 12 nafar o‘qituvchi-stajyor hamda 2 nafar laborant kiradi. Kafedraning ilmiy-pedagogik jamoasi ta’lim jarayonini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish va ishlab chiqarish bilan integratsiyani kuchaytirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan ta’lim jarayonini takomillashtirish maqsadida 20 dan ortiq darslik va o‘quv qo‘llanmalar yaratilgan. Shuningdek, ular respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda ko‘plab ilmiy maqolalar chop etib kelmoqda hamda transport vositalari muhandisligi, qishloq xo‘jaligi texnikasi, transport tizimlari ekspluatatsiyasi kabi yo‘nalishlarda ilmiy tadqiqot ishlari olib bormoqdalar. Ushbu ilmiy izlanishlar soha rivojiga hissa qo‘shish, transport tizimlarining samaradorligini oshirish hamda zamonaviy muhandislik yechimlarini ishlab chiqishga xizmat qilmoqda.

Bugungi kunda “Transport vositalari muhandisligi” kafedrasi o‘zining ilmiy salohiyati, malakali professor-o‘qituvchilari hamda zamonaviy ta’lim yo‘nalishlari bilan fakultetning yetakchi kafedralaridan biri sifatida faoliyat yuritmoqda.

Kafedra mudiri texnika fanlari nomzodi, professor G'afforov Xasan Ravshanovich	Texnika fanlari nomzodi, dotsent O’rinov Nasillo Fayzilloyevich	Texnika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Norov Sobir Negmurodovich	Dotsent Saidova Muxabbat Xamroyevna
Texnika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Amonov Mahmud Idris o’g’li	Texnika fanlari nomzodi, dotsent. Duskarayev Nartaylak	Texnika fanlari falsafa doktori (PhD) dotsent Jo’rayev Toyir Omonovich	Pedagogika fanlari falsafa doktori (PhD),dotsent Adizova Sevara Yusupovna
Texnika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Fazliyev Jamoliddin Sharofiddinovich	Qishloq xo’jaligi fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Hakimova Zarina Ziyodilloyevna	Texnika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Xalilov Jahongir Mansur o’g’li	Texnika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Rajabov Bobir Bozorovich
Katta o’qituvchit Kamolov Muhiddin Qurbonovich	Katta o’qituvchi Bafoyev Dustmurod Xolmurodovich	Katta o’qituvchi Yuliyev Ozod Olimovich	Assistent Samandarov Ali Xayrullayevich
Assistent Jumayev Ulug’bek Rustamovich	Assistent Haydarova Nargiza Dilmurod qizi	Asistent Abdullayeva Dilnavoz Xusniddinovna	Assistent Hojiyev Oybek Odinayevich

BAKALAVRIAT

• 60712300 – Mexanika muhandisligi
• 60711300 – Metallar texnologiyasi
• 60720300 – Materialshunoslik
• 60810100 – Qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalashtirish
• 60711400 – Transport vositalari muhandisligi
• 60720800 – Mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish
• 60720600 –Materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi (mashinasozlik)
• 60712500 – Transport vositalari muhandisligi (turlari bo‘yicha) (avtomobil transporti)
• 60810100 – Qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalashtirish (SIRTQI)

---

MAGISTRATURA

• 70712301- Mashinasozlik texnologiyasi
• 70712301- Mashinasozlik texnologiyasi
• 70711401 - Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti bo’yicha)

Bakalavriat:

1. 1. Yo‘nalishga kirish
   2. Quymakorlik qotishmalari
   3. Raqamli dasturda boshqariladigan texnologik jihozlar va tizimlar
   4. Tokarlik ishi
   5. Gidravlika
   6. Kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar
   7. Materialshunoslik va muhandislik asoslari; integratsion yondashuv
   8. Materialshunoslikning fundamental asoslari
   9. Termik ishlov berish texnologiyasi
   10. Nometall materiallar texnologiyasi
   11. Gidravlika va gidravlik tizimlar
   12. Materialshunoslik va konstruksion materiallar texnologiyasi
   13. Tuproqshunoslik va dehqonchilik
   14. Chorvachilik mahsulotlarini yetishtirish texnologiyasi
   15. Zamonaviy kasblarga o'rgatish/Tiklanuvchan energiya manbalari
   16. Materialshunoslik
   17. Gidravlika va gidravlik yuritmalar
   18. Mashinasozlik texnologiyasi asoslari
   19. Quymakorlik texnologiyalari
   20. Mashinasozlik ishlab chiqarishini loyihalash
   21. Zagotovkalarni loyihalash va ishlab chiqarish
   22. Yangi materiallar texnologiyasi
   23. Korroziya va undan himoyalashning usullari
   24. Metallarga bosim ostida ishlov berish
   25. Materiallarni tuzilishi va detallar sifati nazorati
   26. Kukun kompozitsion materiallar
   27. Traktorlar va transport vositalari
   28. Qishloq xo’jaligi mashinalari
   29. Kasb mahorati/ Muhandislik-texnik ishlarni dasturiy modellashtirish
   30. Aniq qishloq xo'jalik tizimlari
   31. Ichki yonuv dvigatellari/Yashil iqtisod
   32. Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishni mexanizatsiyalashtirish/Yonilg’I moylash materiallari
   33. Avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish texnologiyasi
   34. Avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishning texnologik jihozlari
   35. Mashinasozlikning maxsus kursi
   36. Mashinasozlikda innovatsion texnika va texnologiyalar
   37. Mashinasozlikda ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish asoslari
   38. Frezalash ishi
   39. Texnik tizimlarni boshqarish
   40. Qizdirish qurilmalari
   41. Kukunli kompozitsion materiallarvz
   42. Quymakorlik texnologiyalari
   43. Materiallar tuzilishi va detallar sifatini nazorati
   44. Asbobsozlik materiallari
   45. Korroziya va undan himoyalash usullari
   46. Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishni mexanizatsialash
   47. Yo’l harakati qoidalari va harakat xavfsizligi/ Bog’dorchilik va sabzavotchilik mashinalari
   48. Qishloq xo’jalik texnika va texnologiyalardan foydalanish va texnik servis
   49. Innavatsion texnika va ularning transferi
   50. Mashinasozlik texnologiyasi (maxsus kurs)
   51. Texnologik moslamalarni loyihalash va ishlab chiqarish
   52. Avtomatlashtirilgan uchastka va sexlarni loyihalash
   

Magistratura

1. 1. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi
   2. Mashinasozlikda kesuvchi asboblarni loyihalash va ishlab chiqarish
   3. Dastgohlar va dastgohli tizimlarni hisoblash va konstruksiyalash
   4. Mashinalar va jarayonlar puxtaligi
   5. Ilmiy-tadqiqot ishi va magistrlik dissertatsiyasini tayyorlash
   6. Ilmiy-pedagogik ish
   7. Mashinasozlikda resurstejamkor texnologiyalar
   8. Mashinasozlikda aniqlik va uning texnologik ta’minoti
   9. Raqamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlar va dastgohli komplekslar
   10. Maxsus fanlarni o‘qitish metodikasi
   11. Mashinasozlikda resurs tejamkor texnologiyalar
   12. Ilmiy amaliyot (tajriba orttirish)
   13. Transport vositalari va tizimlarining ishonchliligi loyihalash
   14. Avtomobil transport vositalari va uni texnik ekspluatatsiyasining istiqbolli rivojlanishi
   15. Texnologik jarayonlarini boshqarish va eksperimentlarini rejalashtirish
   16. Avtomobillar texnik ekspluatatsiyasining meyorlarini aniqlashtirish usullari
   17. Avtomobil transportida moddiy texnik ta’minot va resurslarni tejash
   18. Avtotransport vositalarini ishlash qobiliyatini ta’minlash
   19. Qiyosiy muhandislik
   20. Qishloq xo’jalik mashinalarining yangi texnik yechimlari
   21. Qishloq xo’jaligi mashinalari nazariyasi hisobi
   22. Ilmiy tadqiqot usullari va eksplatatsiyasi
   

DARSLIK VA O‘QUV QO‘LLANMALAR

1. O'rinov U.A., Amonov M.I., Yo'ldoshev M.N. “Mashinasozlik texnologiyasi asoslari” – Buxoro. “Sharq” nashriyoti. 2025y.
2. Kamolov M.Q., Gaffarov H.R. Аvtotransport tarmogʼi korxonalarni loyihalash va jihozlash Darslik. Buxoro: Umid 2023, 444 b.
3. Kamolov M.Q., Gaffarov H.R. “Аvtomobillarni texnik diagnostikalash” Darslik. Buxoro: Umid. 2023, 216 b.
4. Kamolov M.Q., Gaffarov H.R. “Transport vositalarining elektr jihozlari va elektron tizimlari”. Darslik. Buxoro: Umid. 2023, 496 b.
5. Kamolov M.Q., Gaffarov X. L., Samandarov А.X., Dushanov N.Q. “Аvtomobil dvigatellariga servis xizmati koʼrsatish va taʼmirlash”. Darslik. Buxoro: Kamolot. 2024, 424 b.
6. Kamolov M.Q., Gaffarov L.X.,Samandarov А.X.,Samandarov V.А. “Ichki yonuv dvigatellari”. Darslik. Buxoro: Kamolot. 2024, 202 b.
7. Kamolov M.Q., Gaffarov L.X. “Transport vositalari detallarini taʼmirlash” fanidan tajriba mashgʼulotlar.Oʼquv qoʼllanma. Buxoro: Umid 2023, 220b.
8. Kamolov M.Q., Gaffarov L.X., Samandarov А.X.,Djumaev Z.F. “Аvtomobillarning texnik ekspluatatsiyasi va servis”. Oʼquv qoʼllanma. Buxoro: Umid 2023, 220b.
9. Kamolov M.Q., Gaffarov H.R., Jumaev U.R. Berdiev Z.R. Ilxomova M.I. “Transport vositalari konstruktsiyasi”. Darslik. Buxoro: Durdona. 2024, 275 b.
10. Kamolov M.Q., Kamolov Z.M. “Ichki yonuv dvigatellari”, “Аvtomobillr konstruktsiyasi”, “Аvtomobillar texnik ekspluatatsiyasi va servis”, “Transport vositalari detallarini taʼmirlash”, “Transport vositalarini elektr jixozlari va elektron tizimlari” fanlari boʼyicha elektron testlar toʼplami Oʼzbekiston Respublikasi Аdliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk agentligi. №DGU 12839. 11.08.2021 y.
11. Kamolov M.Q., Gaffarov L.X. Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturning rasmiy roʼyxatdan oʼtkazilganligi toʼgʼrisidagi guvohnoma. Oʼzbekiston Respublikasi Аdliya vazirligi № DGU 21555. 12.01.2023y.
12. Kamolov M.Q. “Yonilg‘i ta'minlash tizimini servis xizmat ko‘rsatish va tamirlash” fanidan texnikumlar uchun. Oʼquv qoʼllanma. Buxoro: Kamolot. 2025, 142 b.
13. Kamolov M.Q. “Ishonchlilik nazariyasi va diagnostika asoslari”. Oʼquv qoʼllanma. Buxoro: Kamolot 2025, 99 b.
14. Norov S.N. Avtomobillarning elektr va elektron jihozlari. Darslik. №391462 2023 yil.
15. Yuliyev Ozod Olimovich Issiqlik texnikasi va ichki yonuv dvigatellari. ISBN 978-9943-6979-9-7. 2025y.
16. Bafoyev Dusmurod Xolmurodovich Texnologik jihozlarni ta'mirlash va foydalanish. "Durdona" nashriyoti, ISBN 978-9910-634-72-2. 2025y.
17. Bafoyev Dusmurod Xolmurodovich, Xalilov Jahongir Mansur o'g'li Texnologik jihozlarni ta'mirlash va foydalanish "GlobeEdit” nashriyoti 2026y. ISBN 978-620-9-18250-1" 2026.
18. Fazliyev Jamoliddin Sharofiddinovich Bog‘larni tomchilatib sug‘orishning ilmiy asoslangan texnologiyasini ishlab chiqish. “Buxoro viloyat bosmaxonasi” MChJ nashriyoti - 2026 yil. ISBN 978-9910-8421-2-2. 2026.
19. Hakimova Zarina Ziyodillayevna, Fazliyev Jamoliddin Sharofiddinovich, Xalilov Jahongir Mansur o'g'li Maishiy-oqova suvlaridan samarali foydalanish texnologiyasi "Glebe nashriyoti 2026 ISBN 978-620-9-43359-7" 2026.
20. Fazliyev Jamoliddin Sharofiddinovich, Hakimova Zarina Ziyodillayevna, Xalilov Jahongir Mansur o'g'li Gidrometriya "Glebe nashriyoti 2025 ISBN 978-620-9-30286-2" 2025
21. O'rinov Nasillo Fayzilloyevich Gidravlika "В.В.С." nashriyoti, ISBN 978-9910-8961-7-0 2025.
22. O'rinov Nasillo Fayzilloyevich Детали машин Ipak yo'li nashriyoti, ISBN 978-9910-9238-9-0 2024.
23. Adizova Sevara Yusupovna, Abdullayeva Dilnavoz Xusniddinovna Quymakorlik texnologiyalari “Durdona” nashriyoti, ISBN 978-9910-879-2 2026.
24. N.R.Barakayev, N.F.O’rinov TOKARLIK ISHI. (60720800 - Mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishni jihozlash va avtomatlashtirish bakalavriat ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar uchun) O’quv qo’llanma. Buxoro, “Umid” nashriyoti, 2022. 295 b.
25. N.F.O’rinov, М.Х.Saidova Mashinasozlik texnologiyasi fanidan kurs loyihasi. (60720800 - Mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishni jihozlash va avtomatlashtirish bakalavriat ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar uchun) O’quv qo’llanma. Buxoro, “Umid” nashriyoti, 2022. 195 b.
26. Bafoyev Dusmurod Xolmurodovich “Gidravlika va gidropnevmo yuritmalar” № DGU 45598, Talabnoma raqami: DT 202413595.14.12.2024.
27. O'rinov Nasillo Fayzilloyevich Mashina detallari № DGU 45023, Talabnoma raqami: DT 202412687.04.12.2024.
28. Saidova Muxabbat Xamroyevna Kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar № DGU 45022, Talabnoma raqami: DT 202412686. 04.12.2024.
29. Abdullayeva Dilnavoz Xusniddinovna Avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishning texnologik jihozlari № DGU 44164, Talabnoma raqami: DT 202412186.19.11.2024.
30. Saidov Muxtor Nutfullayevich “Trasport vositalarida ishlatiladigan ekspluatatsion materiallar” fanidan DGU 202402611.10.03.2024.
31. Saidov Muxtor Nutfullayevich “Transport vositalarining elektr va elektron jihozlari” fanidan elektron darslik. DGU 202405365. 02.05.2024.

KAFEDRADA OLIB BORILAYOTGAN ILMIY ISHLAR

1. Ixtisoslik bo’yicha: 05.07.01 – “Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash”
   1. Gaffarov Xasan Ravshanovich - Paxta yetishtirish zonasida yer osti tuproq qatlamini yumshatish uchun asbobning texnologik jarayonini takomillashtirish va parametrlarini asoslash.
   2. Norov Sobirjon Negmurodovich - Yer tekislаsh mаshinаlаri shnekli ish orgаnlаrining pаrаmetrlаrini аsoslаsh.
   3. Xalilov Jahongir Mansur o’g’li - Intensiv bog‘ qator oralariga ishlov beradigan takomillashgan mashina ish organlarining parametrlarini asoslash.
   4. Rajabov Bobir Bozorovich - Keng qamrovli chizel-kultivatorga dala yuzasini tekislaydigan va unda mayin tuproq qatlamini hosil qiladigan moslama ishlab chiqish va parametrlarini asoslash.
   Ixtisoslik bo’yicha: 05.02.14 - “Oziq-ovqat mashina va apparatlari”
   1. O’rinov Nasullo Fayzulloyevich - Oziq -ovqat maxsulotlarini kesuvchi mashinalarining ish samaradorligini oshirish.
   Ixtisoslik bo’yicha: 05.02.03 – “Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robotatexnika tizimlari.”
   1. Ismoyilov Ibrohim Barotovich – Junni titish mashinasi konstruksiyasini takomillashtirish va ishchi parametrlarini asoslash.
   Ixtisoslik bo’yicha: 05.02.01 – “Mashinasozlikda materialshunoslik.
   1. “Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi”.
   1.Duskarayev Nortoyloq - Ko’p shpindelli tokarlik stanoklariga sozlab turgichni ishlab chiqish.
   Ixtisoslik bo’yicha: 13.00.05- “Kasb –hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi”:
   1.O’rinov Uyg’un Abdullayevich - Texnikа oliy tа’lim muаssаsаlаri vа ishlаb chiqаrish korxonаlаri hаmkorligidа tаlаbаlаrning аmаliy koʼnikmаlаrini rivojlаntirish mexаnizmini tаkomillаshtirish.
   Ixtisoslik bo’yicha: 13.00.02 – “Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi”:
   1. Adizova Sevara Yusupovna - Innоvаtsiоn yоndаshuv аsоsidа tаlаbаlаrni yuqоri texnоlоgik kоrxоnаlаrdаgi kаsbiy fаоliyаtgа tаyyоrlаsh metоdikаsini tаkоmillаshtirish.
   Ixtisoslik bo’yicha: 02.00.16 - “Kimyo texnologiyasi va oziq-ovqat ishlab chiqarish jarayonlari va apparatlari”:
   1. Amonov Maxmud Idrisovich - Tayyor unli mahsulotlarni kesish texnologik jarayonlarini o‘rganish va qurilmalarni takomillashtirish.
   2. Sohibov Ibodillo Adizmurodovich - Yumshoq unli yarimtayyor mahsulotlarni kesish bosqichida qo‘llaniladigan texnologik uskunani takomillashtirish.
   Ixtisoslik bo’yicha: 06.01.02 - “Melioratsiya va sug'orma dehqonchilik”:
   1. Fazliyev Jomoliddin Sharofiddinovich - Bog‘larni tomchilatib sug‘orishning ilmiy asoslangan texnologiyasini ishlab chiqish (Buxoro viloyati misolida).
   2. Hakimova Zarina Ziyodullayevna - Qishloq xoʼjаligi ekinlаrini sugʼorishdа mаishiy oqovа suvlаridаn foydаlаnish sаmаrаdorligi.
   Ixtisoslik bo’yicha: 01.02.04 – “Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi”:
   1.Jo’rayev Toyir Omonovich - Elastik yarim tekislikda joylashgan inshootlarda turgʼun boʼlmagan toʼlqinlar taʼsiri xususiyatlari

1. “Avto Service Inter Millennium” MCHJ
2. “Vobkent Yulduzi Texservis” MCHJ
3. “Buxoro Avtotexxizmat” MCHJ
4. “Vatanparvar” tashkilotining Buxoro viloyat kengashi.
5. “Neftgazavtotransxizmat” UK.
6. “Maxsus avtotrans xizmat” MCHJ.
7. “Buxsozta’mirservis” ishlab chiqarish kooperativi.
8. “Nasos ta’mirlash” MCHJ.
9. “Trubodetal” UK.
10. “Alixan trans servis” MCHJ.
11. “Usmon sher shamshod” MCHJ.
12. “Losha qurilish sanoat komplekkt” MCHJ.
13. "Emirate steel" MChJv 14. “XXI metall works Buxara” MChJ
15. “Ko‘hna Buxoro ta’mir” MChJ 16. "Losha qurilish sanoat komplekt" xususiy korxonasi.

Xalqaro homkorlik tashkilotlari.

1. Emirate Steel - mas’uliyati cheklangan jamiyat xorijiy korxonasi.
2. «ENTER MASHINERIES SERVICE» - mas’uliyati cheklangan jamiyat xorijiy korxonasi.
3. Head of China Nuclear Industry 22ND Construction CO., LTD: - mas’uliyati cheklangan jamiyat xorijiy korxonasi.
4. «MERMER GURLUSHYK» - mas’uliyati cheklangan jamiyat xorijiy korxonasi.

Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti)” yo‘nalishi bo‘yicha 5 yillik istiqbolli rivojlanish rejasi (2026–2030)

Jahon iqtisodiyotida transport tizimi muhim strategik tarmoqlardan biri hisoblanadi. Ayniqsa avtomobil transporti sohasi jadal sur’atlarda rivojlanib, yangi texnologiyalar, raqamli boshqaruv tizimlari va ekologik talablar bilan boyib bormoqda. Elektr transport vositalari, intellektual transport tizimlari, avtomatlashtirilgan boshqaruv va raqamli diagnostika kabi innovatsion texnologiyalar transport sohasini tubdan o‘zgartirmoqda. O‘zbekiston Respublikasida ham transport infratuzilmasini modernizatsiya qilish, logistika tizimini takomillashtirish va zamonaviy transport texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Bu esa transport sohasi uchun yuqori malakali muhandis kadrlar tayyorlashni yanada takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. “Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti)” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash tizimini rivojlantirish, ta’lim mazmunini zamonaviy talablarga moslashtirish va ilmiy tadqiqotlar salohiyatini oshirish mazkur strategiyaning asosiy vazifalaridan hisoblanadi.
Rejaning asosiy maqsadi: Oliy ta’lim muassasalarida transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti) sohasi bo‘yicha zamonaviy bilim, amaliy ko‘nikma va innovatsion fikrlashga ega mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish, hamda transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti) ta’lim yo‘nalishini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish, raqobatbardosh muhandis kadrlar tayyorlash tizimini shakllantirishdan iborat.
Asosiy vazifalar sifatida quyidagi mezonlar qabul qilindi.
1.ta’lim dasturlarini xalqaro standartlar asosida yangilash
2.zamonaviy laboratoriya va o‘quv bazasini rivojlantirish
3.sanoat korxonalari bilan integratsiyani kuchaytirish
4.raqamli texnologiyalar va “yashil transport” yo‘nalishlarini joriy etish
5.professor-o‘qituvchilarning ilmiy salohiyatini oshirish
6.talabalarning amaliy va innovatsion faolligini kuchaytirish
7. xalqaro hamkorlik va akademik mobillikni rivojlantirish

I. 5 yillik bosqichma-bosqich rivojlanish rejasi
1-yil (2026) – Ta’lim dasturini modernizatsiya qilish
Asosiy yo‘nalishlar:

1.O‘quv rejalarini xalqaro standartlar (ABET, EUR-ACE) asosida qayta ko‘rib chiqish
2.Zamonaviy fanlarni kiritish:
A)Elektr va gibrid avtomobillar
V)Avtomobil elektronikasi
S)Intellektual transport tizimlari
D)CAD/CAE modellashtirish
3.o‘quv jarayoniga raqamli platformalarni joriy qilish
4.korxonalar bilan dual ta’lim mexanizmlarini ishlab chiqish
Ta’lim jarayonini raqamlashtirish izchil amalga oshiriladi. Raqamli texnologiyalar ta’lim jarayonini samarali tashkil etish imkonini beradi. Bunda asosiy yo‘nalishlar elektron ta’lim platformalari, virtual laboratoriyalar, transport tizimlarini modellashtirish dasturlari, hamda masofaviy ta’lim tizimi amalga oshiriladi. Birinchi yil ta’lim dasturini modernizatsiya qilish oqali yangilangan bakalavr ta’lim dasturi va sanoat talablariga mos kompetensiyalar ishlab chiqiladi.

2-yil (2027) – Moddiy-texnik bazani kuchaytirish Ikkinchi yilda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi. Bunda yangi laboratoriyalarni tashkil etish nazarda tutilgan:

1.Avtomobil diagnostikasi laboratoriyasi
2.Elektromobillar laboratoriyasi
3.Dvigatellar sinov laboratoriyasi
4.Avtomobil elektronikasi laboratoriyasi
5.simulyator va virtual laboratoriyalar joriy etish
6.CAD/CAM/CAE dasturlari (SolidWorks, MATLAB, ANSYS) bilan ta’minlash
7.Transport modellashtirish markazi

Infratuzilmani modernizatsiya qilish

Ta’lim jarayonini samarali tashkil etish uchun zamonaviy infratuzilma zarur bo‘ladi. Ikkinchi yilda Kutilayotgan natijalar amaliyotga yo‘naltirilgan ta’limni shakllantirish va talabalarning muhandislik ko‘nikmalari oshirishdan iborat.

3-yil (2028) – Ilmiy tadqiqot va innovatsiyalarni rivojlantirish

Amalga oshiriladigan tadbirlar:
• “Innovatsion transport texnologiyalari” ilmiy markazini tashkil etish
• talabalar startap loyihalarini qo‘llab-quvvatlash
• ilmiy grantlar va xalqaro loyihalarda ishtirok
• ilmiy jurnallarda maqolalar sonini oshirish
Asosiy tadqiqot yo‘nalishlari: elektr transport, yoqilg‘i tejamkor dvigatellar, ekologik transport intellektual transport tizimlari Uchinchi yilda ilmiy ishlanmalar patentlar va innovatsion loyihalar amalga oshiriladi. Sanoat bilan integratsiyani kuchaytirish orqali ta’lim tizimini ishlab chiqarish bilan integratsiya qilish kadrlar tayyorlash samaradorligini oshiradi. Bu borada: • transport korxonalari bilan hamkorlik shartnomalari tuzish;
• dual ta’lim tizimini joriy qilish;
• talabalarni ishlab chiqarish amaliyotlariga keng jalb qilish;
• korxona mutaxassislarini ta’lim jarayoniga jalb qilish rejalashtiriladi.
• Ishlab chiqarishdagi muammolar o‘rganiladi va mummolarni yechimlari bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Ilmiy tadqiqot faoliyati rivojlantiriladi. Ilmiy tadqiqotlar transport sohasidagi innovatsiyalarni rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Asosiy yo‘nalishlari sifatida energiya samarador transport vositalari, ekologik toza transport, avtomobil diagnostikasi tizimlari va transport logistikasini optimallashtirish kabi yo‘nalishlar kiritildi.

4-yil (2029) – Xalqaro hamkorlikni kengaytirish

Tadbirlar:
• xorijiy universitetlar bilan qo‘shma ta’lim dasturlari
• akademik almashinuv dasturlari
• qo‘shma ta’lim dasturlari
• xorijiy professorlarni jalb qilish
• qo‘shma ilmiy konferensiyalar o‘tkazish
• xalqaro loyihalar
• innovatsion texnopark tashkil qilish
• To‘rtinchi yilda kutilayotgan natijalar xalqaro standartlarga mos ta’lim va talabalar va o‘qituvchilarning global tajribasi

5-yil (2030) – Ta’lim sifati va barqaror rivojlanish

Tadbirlar:
• ta’lim dasturini xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish
• sanoat korxonalari bilan uzoq muddatli hamkorlik
• raqamli ta’lim muhitini to‘liq joriy qilish
• o‘qituvchilarni malakasini oshirish
• ilmiy darajali kadrlar ulushini oshirish
• yosh olimlarni qo‘llab quvvatlash
• bitiruvchilarning ish bilan ta’minlanish monitoringi
Beshinchi yilda kutiladigan natijalar xalqaro tan olingan ta’lim dasturi va yuqori malakali muhandis kadrlar tayyorlanishiga erishiladi. Ta’lim jarayoniga raqamli texnologiyalarni joriy qilish talabalarning bilim olish imkoniyatlarini kengaytiradi. Bunda onlayn ta’lim platformalarini joriy qilish; virtual laboratoriyalardan foydalanish; raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqish nazarda tutiladi.
Moliyaviy barqarorlik quyidagi manbalar orqali ta’minlanadi:
1)ilmiy grantlar
2)sanoat korxonalari bilan hamkorlik
3) konsalting xizmatlari
4)innovatsion ishlanmalarni tijoratlashtirish

II. Kutilgan asosiy ko‘rsatkichlar

Ko‘rsatkich	2026	2028	2030
Yangilangan fanlar soni	5	10	15
Zamonaviy laboratoriyalar	2	4	8
Ilmiy maqolalar	10	25	40
Xalqaro hamkor universitetlar	1	2	3
Startap loyihalar	1	2	3

III. Kutilgan umumiy natijalar

• zamonaviy muhandislik ta’lim tizimi
• innovatsion va raqamli transport texnologiyalari bo‘yicha mutaxassislar
• sanoat bilan integratsiyalashgan ta’lim
• xalqaro standartlarga mos kadrlar tayyorlash
• transport sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish
• xalqaro hamkorlikni kengaytirish.
• Moliyaviy barqarorlikni ta’minlash

Xulosa

“Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti)” ta’lim yo‘nalishini rivojlantirish konsepsiyasi transport sohasi uchun raqobatbardosh, yuqori malakali va innovatsion fikrlaydigan muhandis kadrlar tayyorlashga xizmat qiladi. Sohadagi ilmiy tadqiqotlar rivojlantiriladi. Xalqaro hamkorlik kengayadi, transport sohasidagi innovatsiyalar joriy etishga erishiladi. Transport mashinasozligi bo‘yicha innovatsion texnopark tashkil qilinadi. Yosh olimlarni qo‘llab quvvatlash mexanizmi ishlab chiqiladi. Transport va mashinasozlik bo‘yicha ilmiy laboratoriya markazlari tashkil qilinadi. Ishlab chiqarishdagi muammolar o‘rganilib ularning yechimlari amaliy takliflar ishlab chiqiladi va ular transport korxona va tashkilotlarida tadbiq qilinadi. “Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti)” ta’lim yo‘nalishini rivojlantirish strategiyasi transport sohasini modernizatsiya qilish va zamonaviy muhandis kadrlar tayyorlashda muhim ahamiyatga ega. Mazkur strategiyani amalga oshirish orqali transport muhandisligi sohasida zamonaviy ta’lim tizimi shakllantiriladi, hamda milliy iqtisodiyotning transport tarmog‘ini rivojlantirishga munosib hissa qo‘shiladi.